Ron Wit, teammanager Stichting Natuur en Milieu:
"CO2-opslag mag 'duurzaam' en energiebesparing niet verdringen"
Stichting Natuur en Milieu staat een aanpak van het energie- en klimaatvraagstuk voor volgens de Trias Energetica: allereerst energie besparen, dan energie duurzaam produceren en in laatste instantie - omdat het voorlopig niet anders kan - het zo schoon mogelijk inzetten van fossiele brandstoffen. Ook het afvangen en opslaan van CO2 (CCS) valt hieronder.
Hoewel politiek en bedrijfsleven zeggen deze Trias Energetica hoog in het vaandel te hebben, ligt hier voor Natuur en Milieu wel een zorgpunt: het mag niet zo zijn dat 'duurzaam' en energiebesparing ten opzichte van CCS een ondergeschoven kindje worden.
Ron Wit, teammanager van Natuur en Milieu, licht het zorgpunt toe: "In de praktijk zie je dat er in Brussel gelobbyd wordt om bepaalde subsidies ten koste van duurzame energie beschikbaar te stellen voor CCS. Dat baart ons enorme zorgen. Dan beperkt een (tijdelijke) overgangstechnologie de ontwikkelingsmogelijkheden van de technologie van de toekomst. Wat wij zeggen is dat je dat derde spoor van schoon fossiel alleen geloofwaardig kunt bewandelen, als je ook geloofwaardig bent op de eerste twee sporen."
Stimuleren versus verplichten
Bij geloofwaardigheid op het eerste spoor - energiebesparing - denkt Natuur en Milieu bijvoorbeeld aan de introductie van verplichtingen voor energiebedrijven. In een dergelijk systeem is het energiebedrijf verplicht om in ruil voor een certificaat het initiatief te nemen voor het treffen van energiebesparende maatregelen in bijvoorbeeld woningen.
Nuon tekent hierbij aan dat de kosten voor het 'verleiden' van de klant om energie te besparen hoog zijn en ziet daarom liever een andere aanpak om energiebesparing een verdere impuls te geven. "Overigens," geeft Wit aan, "heb ik het idee dat Nuon ver is in het regelen van een totaalpakket voor de klant om ervoor te zorgen dat deze allerlei dingen kan doen om in huis energie te besparen. Ik denk dat Nuon daarin koploper is binnen de energiesector."
Meer investeren in duurzaam noodzakelijk
Meer zorgen maakt Natuur en Milieu zich over het duurzaam produceren van energie. "Dat is voor energiebedrijven natuurlijk een heel belangrijk spoor om tot CO2-neutraliteit te komen. Desondanks zie je - en dan spreek ik over de gehele Nederlandse energiesector - dat het in 2009 niet goed ging en nog steeds niet snel genoeg gaat.
In Nederland zou ruwweg 50% van de nieuwe investeringen moeten gaan naar duurzame energieopwekking om de doelstelling van 20% duurzame energie in 2020 te halen. Geen van de energiebedrijven haalt dat niveau. Overigens valt dat niet alleen de energiebedrijven aan te rekenen. Ook het overheidsbeleid is hier debet aan. Maar er is wel sprake van een groot knelpunt."
CO2-norm voor kolencentrales
Pas wanneer zowel 'energiebesparing' als 'duurzaam' op de rit staan, is het, zoals gezegd, naar de overtuiging van Natuur en Milieu geloofwaardig om te investeren in schoon fossiel. "Wij zijn voorstander van de invoering van een CO2-norm voor kolencentrales. Dat betekent bijvoorbeeld dat een centrale in 2020 niet meer dan 350 gram CO2 mag uitstoten per kWh. Hoe bedrijven dat bereiken moeten ze zelf weten. Het kan door CCS, maar ook door een combinatie van CCS en de bijstook van biomassa, bijvoorbeeld.
Bedrijven opereren in een West-Europese elektriciteitsmarkt. Het is daarom belangrijk dat de meerkosten van het halen van de CO2-norm gedeeltelijk gefinancierd worden uit de opbrengsten van de veiling van emissierechten die vanaf 2013 plaatsvindt. Deze gecombineerde aanpak zou Nederland veel economische spin-off kunnen opleveren zonder dat het level playing field wordt aangetast.
Ik zou het een heel goede zaak vinden wanneer Nuon een dergelijke norm omarmt en zegt: wij willen dat dit de standaard wordt in Nederland. Een dergelijk commitment past bij een bedrijf dat zegt oog te hebben voor het klimaat. Vooral ook omdat Nuon met de kolenvergassingstechnologie de techniek in huis heeft."
